Хөрөнгө оруулалтаа юунд хийхээ мэдэхгүй байна уу?

Тэгвэл хамгийн түрүүнд бүх хөрөнгө оруулалтын сонголтыг эрсдэл болон боломжит өгөөжөөр нь харьцуулж хараарай.

Хөрөнгө оруулалтын сонголт бүр ижил эрсдэлтэй, ижил өгөөжтэй байдаггүй. Ерөнхийдөө эрсдэл нэмэгдэхийн хэрээр боломжит өгөөж ч нэмэгдэх хандлагатай.

Дээрх 12 сонголтыг эрсдэл, өгөөжийн харьцаагаар нь авч үзье.

Эрсдэл ба өгөөжийг хэрхэн ойлгох вэ?

Дээрх зурагт зүүнээс баруун тийш явах тусам эрсдэл нэмэгдэж, доороос дээш явах тусам боломжит өгөөж нэмэгдэж байна.

Хамгийн зүүн доод хэсэгт байгаа нь бэлэн мөнгө.

Бэлэн мөнгөний үнэ нэрлэсэн дүнгээрээ буурахгүй. Гэхдээ инфляцийг тооцвол таны мөнгөний худалдан авах чадвар жил ирэх тусам буурч болно.

Харин баруун дээд хэсэгт байгаа хөрөнгө оруулалтууд илүү өндөр эрсдэлтэй боловч өндөр өгөөж бий болгох боломжтой.

Тэгвэл эдгээр 12 сонголтыг нэг бүрчлэн авч үзье.

1. Бэлэн мөнгө

Бэлэн мөнгө бол хамгийн бага эрсдэлтэй хөрөнгө оруулалтын сонголт гэж үзэж болно.

Та мөнгөө дансандаа эсвэл бэлнээр хадгалж байгаа үед хөрөнгийн үнэ зах зээлийн хэлбэлзлээс болж буурах эрсдэл маш бага.

Гэхдээ нэг том “үл үзэгдэх” эрсдэл бий.

Инфляц

Таны дансанд байгаа 1 сая төгрөгийн тоо өөрчлөгдөхгүй байж болно. Гэхдээ бараа, үйлчилгээний үнэ өсөх тусам тэр 1 сая төгрөгөөр худалдаж авч чадах зүйлсийн хэмжээ багасна.

Тиймээс:

Эрсдэл бага → Өгөөж бага → Инфляцийн эрсдэл өндөр гэж ойлгож болно.

2. Засгийн газрын үнэт цаас

Тогтмол өгөөжтэй хөрөнгө оруулалт гэдэг нь хөрөнгө оруулагчийн хувьд урьдчилан тодорхойлсон хүүгийн орлого авах боломжтой бүтээгдэхүүн юм.

Жишээлбэл, та мөнгөө Засгийн газарт тодорхой хугацаагаар зээлдүүлээд, хариуд нь тогтмол хүү авах боломжтой.

Санхүүгийн онолд Засгийн газрын үнэт цаасыг харьцангуй эрсдэл багатай хөрөнгө гэж үздэг.

Учир нь Засгийн газар өр төлбөрөө барагдуулах боломж өндөр гэж үздэг.

Гэхдээ энэ нь ямар ч нөхцөлд эрсдэлгүй гэсэн үг биш.

Транскриптэд дурдсан жишээгээр Монголын Засгийн газрын долларын бондын өгөөж олон улсын зах зээл дээр ойролцоогоор 6–10% орчим байсан гэж авч үзсэн.

❝

Өгөөжийн хувь хэмжээ нь тухайн үеийн зах зээлийн нөхцөлөөс хамаарч өөрчлөгдөнө.

3. Нийслэл, орон нутгийн бонд

Засгийн газрын үнэт цаастай харьцуулахад нийслэл, орон нутгийн бонд нь арай өөр эрсдэлийн түвшинтэй.

Транскриптэд дурдсанаар нийслэлийн бондын нэг жишээ нь 14%-ийн өгөөжтэй байсан бөгөөд дулааны цахилгаан станцыг санхүүжүүлэх зориулалттай байжээ.

Ерөнхийдөө Засгийн газрын бондоос арай өндөр эрсдэлтэй гэж үзэж болох бөгөөд үүнийг дагаад өгөөж нь өндөр байх боломжтой.

4. Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас

Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас буюу ХБҮЦ нь тодорхой хөрөнгө, ихэвчлэн зээлийн багцаар баталгаажсан бүтээгдэхүүн юм.

Жишээлбэл, банк өөрийн олгосон зээлүүдийн тодорхой багцыг тусгай зориулалтын компанид шилжүүлж, тэдгээр зээлийн эргэн төлөлтөөр хөрөнгө оруулагчдад өгөөж бий болгох бүтэцтэй байж болно.

Энд нэг чухал давуу тал бий.

Тухайн зээлүүдийн барьцаа хөрөнгө нь тусгай зориулалтын бүтцэд тусгаарлагдсан байдаг тул тодорхой нөхцөлд хөрөнгө оруулагчдын эрх ашгийг хамгаалах боломжтой.

Тиймээс ХБҮЦ нь нээлттэй бондтой ойролцоо боловч бүтцээсээ хамааран эрсдэлийн хувьд ялгаатай байж болно.

5. Нээлттэй бонд

Нээлттэй бонд нь олон нийтэд санал болгон гаргадаг бондын нэг төрөл.

Бондын хөрөнгө оруулагч нь компанид мөнгөө тодорхой хугацаагаар зээлдүүлж, үүнийхээ хариуд тогтмол хүүгийн орлого авах боломжтой.

Нээлттэй бонд нь хувьцаатай харьцуулахад ихэвчлэн тогтмол өгөөжтэй байдаг тул эрсдэл нь харьцангуй бага.

Гэхдээ: Бонд = эрсдэлгүй гэж ойлгож болохгүй.

Компанийн санхүүгийн байдал, барьцаа хөрөнгө, өрийн бүтэц, хугацаа болон бусад нөхцөлийг заавал судлах хэрэгтэй.

6. Хаалттай компанийн бонд

Хаалттай бонд нь илүү өндөр эрсдэлтэй, үүнийгээ дагаад өндөр өгөөж санал болгох боломжтой бүтээгдэхүүн.

Транскриптэд дурдсанаар тухайн үед хаалттай бондууд 20–22% орчим өгөөжтэй байсан.

Эдгээр бондууд нь нээлттэй бондтой харьцуулахад өөр зохицуулалт, шалгууртай бөгөөд илүү мэргэжлийн хөрөнгө оруулагчдад чиглэсэн бүтээгдэхүүн байж болно.

Тиймээс өндөр хүү хараад шууд хөрөнгө оруулахын оронд:

  • Компани ямар бизнес эрхэлдэг вэ?

  • Өрөө төлөх чадвартай юу?

  • Бондын барьцаа юу вэ?

  • Хүүгээ хаанаас төлөх вэ?

  • Компани өмнө нь ямар өрийн түүхтэй вэ?

гэх мэт асуултыг заавал судлах хэрэгтэй.

Өндөр өгөөж гэдэг нь ихэвчлэн өндөр эрсдэлийг дагуулдаг.

7. Ногдол ашиг олгодог хувьцаа

Тогтмол өгөөжтэй хөрөнгө оруулалтаас хувьцаа руу шилжихэд эрсдэл нэмэгдэнэ.

Учир нь хувьцааны өгөөж урьдчилан тогтмол байдаггүй.

Гэхдээ хувьцааны давуу тал нь урт хугацаанд:

Хувьцааны үнэ өсөх + Ногдол ашиг

гэсэн хоёр эх үүсвэрээс өгөөж хүртэх боломжтой.

Ногдол ашиг тогтмол төлдөг компаниудыг хувьцааны хүрээнд харьцангуй тогтвортой сонголт гэж үзэж болно.

Ялангуяа олон жилийн турш ногдол ашгаа тогтмол төлж, цаашид нэмэгдүүлж ирсэн компаниуд хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг татдаг.

Гэхдээ ногдол ашиг хэзээ ч баталгаатай өгөөж биш гэдгийг санах хэрэгтэй.

8. Том компанийн хувьцаа

Дараагийн ангилал бол том компанийн хувьцаа.

Том, тогтвортой бизнесүүд нь жижиг компаниудтай харьцуулахад зах зээлийн савлагааг давах чадвар харьцангуй өндөр байж болно.

Таны видеонд өгсөн жишгээр:

  • Том компани: 100 тэрбум₮-өөс дээш зах зээлийн үнэлгээ

  • Дунд компани: ойролцоогоор 50 тэрбум₮

  • Жижиг компани: 10 тэрбум₮ орчим буюу түүнээс доош гэж авч үзсэн.

Гэхдээ эдгээр нь баримжааны ангилал бөгөөд зах зээл бүр дээр том, дунд, жижиг компанийн тодорхойлолт өөр байж болно.

9. Дунд компанийн хувьцаа

Дунд хэмжээний компаниуд нь том компаниудтай харьцуулахад өсөх боломж илүү байж болох ч бизнесийн цар хүрээ, санхүүгийн нөөц, зах зээлд эзлэх байр суурь нь харьцангуй бага.

Тиймээс:

Илүү өндөр өсөлтийн боломж ↔ Илүү өндөр эрсдэл гэсэн харилцаа үүснэ.

10. Жижиг компанийн хувьцаа

Жижиг компаниудын хувьд өсөх боломж бүр ч өндөр байж болно.

Хэрэв жижиг компани шинэ зах зээлд амжилттай нэвтэрч, орлого, ашиг нь хурдтай өсвөл хувьцааны үнэ ч өндөр өсөлт үзүүлэх боломжтой.

Гэхдээ эсрэгээрээ бизнес нь төлөвлөсний дагуу явахгүй бол алдагдал мөн өндөр байж болно.

Тиймээс жижиг компанийн хувьцаанд хөрөнгө оруулах үед бизнесийн загвар, санхүүгийн тайлан, өрсөлдөх давуу тал, удирдлагыг илүү сайн судлах шаардлагатай.

11. Стартап компанийн хувьцаа

Эрсдэлийн хамгийн өндөр түвшний сонголтуудын нэг бол стартап компанийн хөрөнгө оруулалт.

Стартапуудын бизнесийн ирээдүй тодорхой бус байдаг.

Тэд амжилттай бол маш хурдан өсөж болох ч бизнес нь бүтэлгүйтвэл хөрөнгө оруулсан мөнгөө бүхэлд нь алдах эрсдэл ч бий.

Иймээс:

Өндөр эрсдэл → Өндөр өсөлтийн боломж гэсэн харилцаа энд хамгийн тод харагдана.

Шууд хөрөнгийн бирж дээр арилжаалагддаг хувьцаанаас ялгаатай нь стартапын хөрөнгө оруулалт нь илүү хаалттай бүтэцтэй байж болох бөгөөд хөрөнгө оруулагч нь компанийн бизнесийг маш сайн судлах шаардлагатай.

12. Үл хөдлөх хөрөнгө

Үл хөдлөх хөрөнгө нь мөн хөрөнгө оруулалтын томоохон ангиллын нэг.

Гэхдээ ямар үл хөдлөх хөрөнгө вэ? гэдэг нь маш чухал.

Өөрийн амьдардаг орон сууц болон түрээсийн орлого бий болгодог үл хөдлөх хөрөнгө хоёрын ялгааг өмнөх хичээл дээр авч үзсэн.

Түрээсийн үл хөдлөх хөрөнгө нь:

Түрээсийн орлого + Хөрөнгийн үнэ өсөх боломж

гэсэн хоёр төрлийн өгөөж бий болгож чадна.

Харин үл хөдлөх хөрөнгө нь их хэмжээний анхны хөрөнгө, засвар үйлчилгээ, татвар, сул зогсолт зэрэг нэмэлт зардалтай байж болохыг тооцох хэрэгтэй.

Тэгвэл та алийг нь сонгох вэ?

Эндээс харахад хөрөнгө оруулалтын сонголтуудыг нэг энгийн дарааллаар ойлгож болно.

Бага эрсдэл → Бага боломжит өгөөж

Өндөр эрсдэл → Өндөр боломжит өгөөж

Гэхдээ хамгийн өндөр өгөөжтэй хөрөнгө хамгийн сайн хөрөнгө гэсэн үг биш.

Танд тохирох хөрөнгө оруулалт дараах гурван зүйлээс хамаарна:

1. Таны эрсдэл даах чадвар

Зах зээл 20% унахад та хөрөнгө оруулалтаа хадгалж чадах уу?

2. Хөрөнгө оруулах хугацаа

Та энэ мөнгийг 1 жилийн дараа ашиглах уу, эсвэл 20 жилийн дараа хэрэглэх үү?

3. Таны зорилго

Та тогтмол орлого хүсэж байна уу?

Эсвэл урт хугацаанд хөрөнгөө өсгөхийг хүсэж байна уу?

Хөрөнгө оруулалт бол “аль нь хамгийн сайн бэ?” гэсэн асуулт биш

Харин: “Аль хөрөнгө миний зорилго, хугацаа, эрсдэл даах чадварт хамгийн сайн тохирох вэ?” гэсэн асуулт юм.

Эрсдэл–өгөөжийн харилцааг ойлгож авснаар та дараагийн алхам болох хувьцаа, бонд болон бусад хөрөнгө оруулалтын бүтээгдэхүүнийг илүү нарийн судлах суурьтай болно.

Дараагийн удаа хөрөнгө оруулалт хийхдээ зөвхөн “энэ хэдэн хувийн өгөөжтэй вэ?” гэж битгий асуугаарай.

“Энэ өгөөжийг авахын тулд би ямар эрсдэл хүлээж байна вэ?” гэж асуугаарай.

Энэ хоёр асуултын ялгааг ойлгож эхэлсэн мөчөөс хөрөнгө оруулалтын шийдвэр тань илүү ухамсартай болж эхэлнэ.

Хөрөнгө оруулалтыг хаанаас эхлэхээ мэдэхгүй байна уу? Энэ сургалтаар мөнгөө хаана, хэрхэн хөрөнгө оруулж, хувьцаа, бонд, ETF-ээс зөв сонголт хийж, өөрийн хөрөнгө оруулалтын багцыг бие даан бүрдүүлэхэд суралцах юм.

Reply

Avatar

or to participate